[neidio i'r prif gynnwys | skip to main content]

Chwe Drama Fer

Manylion a Disgrifiad y Llyfr | Book Details & Description

ISBN: 9780863819674
Awdur: Emyr Edwards
Cyhoeddi Ebrill 2005
Fformat: Clawr Meddal, 182x128 mm, 200 tudalen

Casgliad o saith o ddramâu byrion ar themâu amrywiol, yn cynnwys dramâu comedi, drama ddychan a dramâu ar bynciau difrifol, gan ddramodydd sydd wedi cyfrannu'n helaeth i fyd y ddrama yng Nghymru.

Adolygiad Gwales
Gyda cyn lleied o ddramâu byrion wedi eu cyhoeddi yn y Gymraeg, dyma groesawu'r gyfrol newydd Chwe Drama Fer. Bu’r dramodydd, Emyr Edwards, yn adnabyddus am flynyddoedd fel prif arholwr Drama CBAC, a rhoddir ychydig o ffrwyth ei lafur ar gof a chadw gyda’r gyfrol hon.

Yn ‘Dringo yr Andes’, y gomedi agoriadol, dychana Edwards y Gymru Gymraeg ddosbarth canol sydd ohoni. Pan aned Iolo, gorfodir y cyfenw ‘ap Llywarch’ arno, yn y gobaith y bydd hyn yn gymorth iddo lwyddo; ‘enw barddol ... a fydd yn iwsffwl iddo trwy gydol ei fywyd’, chwedl ei rieni. Pyped ar drugaredd Cymreigrwydd ei rieni ydyw, a’u penderfyniad didrugaredd y bydd yn Gymro i’r carn; ac yng ngeiriau Iolo, ‘Diawl, maen nhw am fy ngwneud yn Gymro Cymraeg go iawn, rhoi stamp yr Ysgol Gymraeg arna i, fy nhroi’n Welshy bach robotaidd’. Y cam cyntaf yw hwn o flynyddoedd o orfodi Cymreigrwydd i lawr corn gwddw eu mab. Rhydd hyn lwyfan i’r dramodydd gynnig ambell sylwad deifiol am sefydliadau y Gymru Gymraeg, megis y Capel, ysgolion Cymraeg a’r Eisteddfod Genedlaethol, sy’n gadael Iolo druan i holi ‘oes ‘na rywle lle gallwn gilio o’r Cymreigrwydd yma ambell dro?’ Breuddwyd fawr Iolo yw mynd i weld y byd ‘fel Dewi Pws’; a dianc rhag ‘cadwyni’r gynghanedd’ a’r ‘yuppies Cymraeg’.

Cylchdroi o gwmpas taith i’r Eisteddfod i dderbyn gwobr mae ‘Siwrne’, ond mentro i dir ychydig yn wahanol y gwna ‘Ynys y Persli’. Yn y ddrama ddychanol hon, mae cymeriadau ‘A’ a ‘B’ yn gweithio i ddwy lywodraeth wrthwynebus sy’n ymladd dros ddarn o dir sy’n gyforiog o bersli, a’u sgyrsiau ffôn a’u brawddegau cwta yn ategu at abswrdiaeth ac oerni amhersonol y gweision sifil. Dwy ddrama sy’n mentro o dir comedi a dychan yw ‘Gweld ein Gilydd’ ac ‘A Wnêl Dwyll’; dwy ddrama sy’n trafod rhyngberthnasau ac anffyddlondeb. Wedi ei lleoli gefn llwyfan cyn perfformiad o ‘Y Crochan’ mae ‘Gweld Ein Gilydd’; a’r triongl o densiynau rhwng tad, mab, a’i gariad a wyntyllir yn ‘A Wnêl Dwyll’. Mae’r gyfrol yn cloi gyda chomedi arall, ‘Y Fainc’, sy’n cynnig undod i’r gyfrol, wrth drafod anffyddlondeb o fewn comedi, mewn drama sydd â mwy nag un tro yn ei chynffon.

Does dim byd rhwysgfawr ynghylch y dramâu a geir o fewn cloriau Chwe Drama Fer; nid ydynt yn gofyn am lwyfannu moethus na setiau crand. Mae’n debyg felly y bydd eu symlrwydd yn sicrhau eu poblogrwydd, a dichon na fyddant yn llechu o fewn cloriau papur yn unig am hir.

Kate Woodward