[neidio i'r prif gynnwys | skip to main content]

Elis o'r Nant - Cynrychiolydd y Werin

Manylion a Disgrifiad y Llyfr | Book Details & Description

  • ISBN: 9781845275020
  • Vivian Parry Williams
  • Cyhoeddi Gorffennaf 2014
  • Fformat: Clawr Meddal, 192x130 mm, 296 tudalen
Yn y cofiant hwn, cawn ddarlun llawn a diddorol o gymeriad lliwgar o'r 19eg ganrif, Ellis Pierce (1841-1912), 'Elis o'r Nant'. Fe'i ganed yng Nghwm Penmachno a magodd ddiddordeb ym more oes mewn llyfrau a llên gwerin. Dechreuodd gyfrannu llythyrau ac erthyglau i'r Faner yn yr 1960au cyn ymfudo i UDA, am dair blynedd.

Gwybodaeth Bellach:
Bu’n asiant i ymfudwyr cyn mentro ei hunan, ac yn UDA bu’n gweithio ar fferm yn swydd Otsego yn nhalaith Efrog Newydd. Hoffai ryddid y wlad newydd, a’r cyfle i fynegi ei farn yn ddi-flewyn-ar-dafod. Byddai’n ysgrifennu i’r Faner o UDA a hefyd yn cyfrannu i’r Drych. Wedi dychwelyd i Gymru parhâi i gyfrannu i’r Faner, gan ymosod ar dirfeddianwyr, Torїaid a’r Eglwys Anglicanaidd fel ei gilydd, a dod yn ohebydd rheolaidd ar ran Nant Conwy. Trafodir ei ymwneud ag achosion mawr y cyfnod (Rhyfel y Degwm, y frwydr dros Ddatgysylltu), ei waith fel cynghorydd lleol, ei rôl fel llyfrwerthwr, a’i gefnogaeth i Gwilym Cowlyd ac Arwest Glan Geirionydd.

Mae hwn yn bortread annwyl a llawn cydymdeimlad o gymeriad cymhleth, garw ond unplyg, a dynnai bobl yn ei ben yn fynych iawn. Saif ei gyfraniad, fodd bynnag, yn y llyfrau a adawodd ar ei ôl, gyda’i ramantau hanesyddol yn gosod seiliau i nofelwyr Cymraeg diweddarach.