[neidio i'r prif gynnwys | skip to main content]

Ifor Owen Mewn Meysydd Eraill

Manylion a Disgrifiad y Llyfr | Book Details & Description

  • ISBN: 9781845272326
  • Cyhoeddi Gorffennaf 2009
  • Golygwyd gan Beryl H. Griffiths
  • Fformat: Clawr Meddal, 260x200 mm, 144 tudalen

Gwerthfawrogiad a chasgliad o waith celf Ifor Owen. Y mae'n cyd-fynd ag arddangosfa o'i fywyd a'i waith yn ystod Eisteddfod Genedlaethol Cymru Meirion a'r Cyffiniau 2009.

Adolygiad Gwales
Dywed y broliant ar gefn y llyfr mai braslun yn unig o gyfraniad glew y diweddar Ifor Owen, Llanuwchllyn, a geir yn y gyfrol hon. Wel, nid oes gwadu ar hynny cans y byddai angen cyfrolau helaeth i wneud cyfiawnder â gwaith anferthol a diflino y cymwynaswr hwn.

Ceir yma 26 pennod ar wahanol agweddau o'i fywyd. Mae ei ddoniau wedi pefrio mewn sawl maes gydol ei oes. Roedd yn arlunydd, dramodydd, hanesydd, bardd, ymgyrchydd dros y Gymraeg a Chymru, gweithiwr celf, golygydd Hwyl a llawer mwy.

Mae'r gyfrol yn cychwyn yn naturiol yng Nghefnddwysarn ger y Bala ble y ganed Ifor, yn ymwneud â'i rieni a'r ardal ac yn y bennod gyntaf honn gwelir y tir yn cael ei fraenaru iddo yn y 'Pethe'.

Yn 1936 fe’i penodwyd yn brifathro yng Nghroesor a daeth yn ffrindiau mawr gyda Bob Owen. Yma daeth iddo’r chwiw i hel llyfrau – diddordeb a fu gydag o drwy ei oes. O Groesor aeth i Wyddelwern ac wedyn i Ysgol Gynradd Llanuwchllyn – swydd y bu ynddi hyd nes iddo ymddeol.

Afraid yw dweud am gyfraniad diflino Ifor Owen i'w fro a'i wlad, roedd yn rhan o'r ymgyrch i atal y fyddin rhag meddiannu tiroedd Trawsfynydd a hefyd rhag i Lerpwl foddi Capel Celyn a sawl ymgyrch arall dros Gymreictod a heddychiaeth.

Ceir yma luniau niferus o'r 'eglurluniau sgraffwrdd', a'r 'ysgythriadau sgraffwrdd' y bu'n eu cynhyrchu yn ei wasg ei hun yn ei gartref, yn ogystal â nifer o luniau'r cloriau llyfrau a hefyd y map o Bum Plwy Penllyn. Braf gweld lluniau lliw hefyd o'r comic Hwyl, a fu'n ei olygu o 1949 hyd nes y daeth i ben yn 1989, lluniau o'r teulu a chwmnïau dramâu ac eraill.

Ni ellir sôn am ei gyfraniad heb sôn am gymorth parod Mrs Winni Owen, ei wraig annwyl a fu'n gymaint o gefn iddo ar hyd ei hoes.

Cyfrol gain i'w thrysori ac sy'n portreadu rhyfeddod ac athrylith Ifor Owen yw hon. Ni allwn lai na synnu at ei holl waith. Dyma gyfrol sy’n dangos yn glir beth yw ystyr gwirioneddol y term ‘llafur cariad’.

Elwyn Edwards