[neidio i'r prif gynnwys | skip to main content]

Llyfr Adar Iolo Williams

Manylion a Disgrifiad y Llyfr | Book Details & Description

  • ISBN: 9781845271480
  • Awdur: Peter Hayman, Rob Hume
  • Cyhoeddi Mehefin 2008
  • Addaswyd/Cyfieithwyd gan Iolo Williams.

Addasiad Cymraeg o gyfeiriadur darluniadol lliw llawn yn cynnwys gwybodaeth gynhwysfawr am dros 420 o adar Ewrop, eu priodoleddau, eu cynefinoedd a'u harferion. Cyhoeddwyd yn wreiddiol yn Chwefror 2005.

Adolygiad Gwales
Mae’r llyfr poced hwn, a gyhoeddwyd gyntaf gan Mitchell Beazley ar ddiwedd y 1970au, wedi ymddangos o sawl stabl wahanol dros y blynyddoedd; yr RSPB oedd flaenllaw ar fy nghopi gwerthfawr i wrth i mi ddechrau ymddiddori ym myd natur, ac ers hynny argraffwyd sawl fersiwn arall dan enwau gwahanol. Ond stamp Iolo Williams sydd ar yr addasiad hwn, yn ddi-os, ac mae’r llyfr i’w groesawu’n fawr, yn enwedig am ei fod yn cynnig mwy na chyfieithiad i’r darllenydd.

Seiliwyd y fersiwn gwreiddiol o’r llyfr hwn ar y gred mai gwylio creaduriaid gwyllt, ac nid darllen llyfrau swmpus, oedd hanfod a phleser adarydda. Cynlluniwyd y llyfr, felly, i roi’r darlun mwyaf cyflawn o bob aderyn yn y modd mwyaf rhwydd a chyflym. Nid yw adnabod adar yn dibynnu, fel rheol, ar weld un nodwedd arbennig ond ar nodi cyfuniad o briodoleddau sy’n creu rhyw argraff gyfan; mae’r cyfoeth o ddarluniau a ffeithiau yn y llyfr hwn yn ceisio cyfleu yr agweddau gwahanol ar olwg, cymeriad ac ymddygiad adar sy’n eu gwneud yn unigryw ac yn bosib i’w hadnabod.

Gwelwn yma luniau o adar mewn plu gaeaf a haf, yr amrywiadau daearyddol a geir ar wahanol rywogaethau, eu siâp a’u silwét wrth hedfan, y gwahaniaethau rhwng ceiliogod a ieir a rhwng adar ifanc a’r rhai llawn dwf. Mae’r testun yn atodi’r lluniau gyda gwybodaeth am ymddygiad, ehediad, niferoedd a dosbarthiad y rhywogaethau yng Nghymru ac am yr amrywiaeth o enwau Cymraeg ar bob aderyn. Y ddau beth olaf yma sy’n gwneud yr addasiad hwn yn fwyaf gwahanol i’r fersiynau Saesneg. Efallai fod y nodiadau am ddosbarthiad a niferoedd yr adar ychydig yn annelwig ambell waith; cyfeirir yn benodol at Gymru mewn perthynas â rhai rhywogaethau, ond nid yn ddieithriad, a chan mai cyfeirio at Brydain yn unig y gwna’r allwedd i’r symbolau ‘dosbarthiad a chynefin’ sy’n hebrwng pob rhywogaeth, mae’n bosib y bydd elfen o ansicrwydd weithiau ym meddwl darllenwyr ynglŷn â chyd-destun daearyddol y wybodaeth a gyflwynir. Grwpiwyd yr adar yn ôl teuluoedd, sy’n ei gwneud yn haws i chwilio amdanynt wrth fodio’r tudalennau.

Mae’r testun yn rhwydd ac yn bleser gwirioneddol i’w ddarllen. Ffrwyth cydweithrediad ardderchog, dybiwn i, rhwng yr addasydd a’r golygydd.

Ond mae’r diolch yn fawr i Wasg Carreg Gwalch am fynd i’r afael â’r prosiect yma; gobeithio mai’r cyntaf fydd hwn mewn cyfres o lawlyfrau safonol Cymraeg a fydd yn helpu pobl i adnabod a mwynhau’r byd natur o’u cwmpas.

Elinor Gwynn