[neidio i'r prif gynnwys | skip to main content]

Nabod y Teip

Manylion a Disgrifiad y Llyfr | Book Details & Description

  • ISBN: 9781845270780
  • Awdur: Dylan Iorwerth
  • Cyhoeddi Mai 2007
  • Fformat: Clawr Meddal, 215x138 mm, 160 tudalen

Casgliad o ysgrifau 1978-2005 wedi'u hysgrifennu i golofnau penodol mewn gwahanol bapurau newydd. Ysgrifau sy'n sylwebaeth graff a difyr ar fywyd cyfoes.

Adolygiad Gwales
Nid yw colofnydd, o reidrwydd, yn newyddiadurwr mwy nag ydi newyddiadurwr, bob amser, yn golofnydd. Mae Dylan Iorwerth yn un o’r bodau prin hynny sy’n haeddu’r ddau ddisgrifiad. Y mae hefyd yn llenor a bardd. A dyna i chi’r dyn prin sy’n meddu ar holl anghenion dyn papur newydd, a mwy.

Bu Dylan yn cyfrannu colofnau i wahanol gyhoeddiadau ers ugain mlynedd. Casgliad a phigion o’r rheiny a geir yma, cyfraniadau sy’n disgyn i wahanol gategorïau megis newyddion, cofio, ffordd o fyw, chwarae bach, hwyl yr ŵyl, llawr dyrnu, pethe, pobol ac ar hyd ac ar led. Disgrifia’r broliant yr awdur fel un ‘craff a chrafog’, gan ailadrodd barn pobl eraill amdano. Mae golygydd gyfarwyddwr Golwg yn fwy hyd yn oed na hynny. Mae e hefyd yn llithrig heb fynd yn rhy slic. Mae ganddo’r ddawn i sylwebu’n gryno a bachog. Nid yw byth yn chwerthin am ben eraill. Yn hytrach, pan mae e’n chwerthin, mae e’n cydchwerthin gyda’i destunau. Ac mae e’n llawn cydymdeimlad a chonsýrn.

Fel un sy’n cyfrannu saith o golofnau i dri gwahanol gyhoeddiad bob mis, gwn mor anodd y gall hynny fod. Mae rhywun weithiau’n mynd yn hesb ac yn adlewyrchu’r straen yn y golofn. Os ydi Dylan byth yn mynd yn hesb, nid yw ei golofnau’n adlewyrchu hynny.

Clywais ddywedyd nad oes yna le i lenyddiaeth mewn newyddiaduriaeth. Boed hynny’n wir neu beidio, y mae yna le i Gymraeg cywir a syml a safonol. A dyna'r hyn a geir yn ddieithriad gan Dylan. Cawn un frawddeg yn cydio wrth y frawddeg nesaf yn reddfol. O gychwyn darllen un o’i golofnau, rhaid ei dilyn i ben ei thaith.

Mae’r gyfrol hon o 168 tudalen yn mynd â ni i bob cyfeiriad a phwnc, o argymell hela llwynogod â chathod (er mwyn dod dros y gwaharddiad) i’w golofn goffa sensitif a deallus i Cayo; o’i werthfawrogiad gonest a diflewyn-ar-dafod o Meic Stevens i’w syniad am logo i’r Ddraig Goch (a orddefnyddiwyd fel logo); o’i ddisgrifiad graffig a syber o angladd Eirug Wyn i ddameg y bra peryglus.

Mae colofnydd yn gaeth i gyfoesedd, wrth gwrs. Gall colofn a luniwyd flwyddyn yn ôl fod yn od o anamserol ymhen deuddeg mis. Llwyddodd Dylan i oresgyn y broblem honno drwy ailysgrifennu a diweddaru’r hyn a ymddangosodd yn y Western Mail, yn Clonc, yn Yr Ymofynnydd ac yn Prom.

Yn ei gyflwyniad dywed hyn: ‘Rhyw fath o drahauster ydi meddwl fod gan bobol eraill ddiddordeb yn eich barn. Ond rhan o waith newyddiadurwr ydi trio edrych ar bethau mewn ffyrdd sydd weithiau’n wahanol a chyhoeddi’r cynnyrch.’ Dyna ddisgrifiad perffaith o’i gasgliad, sef bod y cynnyrch yn wahanol. Y mae ei ffyrdd e’n wahanol hefyd. Maen nhw’n arwain i rywle pendant bob tro. Ac mae’n werth cyrraedd pen y daith.

Lyn Ebenezer