[neidio i'r prif gynnwys | skip to main content]

Wir Yr!

Ar Sêl! | On Sale!

Prîs | Price: £3.00

Prīs Gwreiddiol | R.R.P. £6.90






Ychwanegu i fy Rhestr Fer
Add to My Wish List

Manylion a Disgrifiad y Llyfr | Book Details & Description

  • Awdur: Maldwyn Lewis
  • Dyddiad Cyhoeddi: Hydref 2006
  • Fformat: Clawr Meddal, 182x123mm, 240 tudalen

Adolygiad Gwales

Wrth ddarllen y llyfr hwn, bûm am sbel yn ceisio rhoi fy mys ar yr hyn oedd ar goll ynddo. Mae’n wir mai hanes dynion ydi llawer ohono, hanes ymwneud yr awdur â chynghorwyr a gwleidyddion yn ystod ei oes. Ond wedi ei ddarllen, credaf y carwn fod wedi cael mwy o’r personol, o ymateb emosiynol, o ddod i ddeall Maldwyn Lewis – y person – yn well. Dyna sy'n gwneud hunangofiant yn ddifyr i mi.

Beth bynnag am hynny, mae o’n dal yn llyfr difyr. Chwarae teg i’r awdur, mae o’n dweud yn blaen ar y dechrau nad hunangofiant mohono. ‘Diddanu a mentro’ y mae yn y gyfrol ‘a datgelu ffeithiau noeth nas cyhoeddwyd o’r blaen’. O ddeall hynny, ac o ystyried y teitl, credwn y byddai storïau mawr yn cael eu datgelu, ond cefais fy siomi. Ydi, mae o’n ei dweud hi am bobl fel Leo Abse a Neil Kinnock, ond byddai rhywun yn disgwyl hynny gan aelod amlwg o Blaid Cymru!

Ni chafodd y gyfrol ei hysgrifennu'n gronolegol ac, i mi, gwendid yw hynny. Rhannwyd y llyfr yn benodau byr, ‘fel y gall darllenwyr ddiystyru pynciau nad ydynt o ddiddordeb iddynt’. Ond gyda theitlau mor amwys â ‘Comic cuts amdani’ ac ‘Adar Brith a ddaeth i’n bro’, rhaid i chi ddarllen y bennod cyn deall y cynnwys, felly waeth i chi ei darllen i gyd ddim.

Yr hanesion difyrraf gen i oedd atgofion dyddiau coleg a hanes yr awdur yn Seland Newydd. Mae ei arddull yn ffraeth a difyr, ac mae ganddo lu o storïau i’w hadrodd. Ar lawer ystyr, mae o’n llyfr bro, gan ei fod yn cyfeirio at gynifer o gymeriadau lleol a gwleidyddiaeth ardal Porthmadog. Ond mae hi hefyd yn gyfrol ehangach ei hapêl ac o werth hanesyddol, pan mae’n cofnodi hanes sefydlu Cyngor Gwynedd a’r polisi addysg arloesol. Mae penodau gwerthfawr yn dwyn atgofion o gymeriadau megis Wmffra ac Owain Owain. Yn wir, ar sawl pwnc, byddwn wedi gwerthfawrogi penodau hirach.

Ond falle mai dyna gryfder y gyfrol - pytiau byr ar amrywiol bynciau, llyfr gwych i’w gael yn eich poced neu yn y car; un y gallwch gael tamaid blasus ohoni, a chael hoe fach nes y dowch at y nesaf.

Cofnodi oes a fu mae Maldwyn Lewis, ac mae’n dweud hynny gyda pheth hiraeth. Nid oes bellach gadeiryddion megis Tom Jones, Llanuwchllyn a’i debyg. Ond un peth mae’r gyfrol yn ei ddangos yw bod awdurdodau lleol (a gwleidyddiaeth Prydain) yn cael eu gwasanaethu bron yn gyfan gwbl gan ddynion. Gobeithio yn wir fod yr oes honno yn prysur ddod i ben!

Angharad Tomos